Bu kadar hatırlatma yeter. Daha fazla bilgi için Hosting ve Domain name hakkında yazdığım diğer yazıları okuyabilirsiniz.

Hosting Türleri Nelerdir?

Hosting türleri Shared Hosting, Co-Location, Reseller ve Dedicated Hosting olmak üzere 4′e ayrılır. Shared Hosting anlaşıldığı gibi Paylaşılmış Barındırma sistemi üzerine kuruludur. Çoğunlukla özellikle yeni ve orta ölçekli kullanıcılar bu tipi tercih ederler. Hem ekonomik, hemde istenilen verimi vermesi açısından iyi bir Hosting türüdür. Bu sistemde bir sunucuda birden fazla alan adı barındırılabilir.

Co-Location Hosting Nedir?

Co-Location Hosting, bir web sunucusunu yüksek hızda internet erişimi, güvenlik, yedekleme ve teknik destek gibi hizmetleri sağlayabilecek bir Network Operasyon Merkezinde barındırmaktır. Kiralık sunucudan farkı müşterinin hem yazılımı, hem de donanımı kontrol etmesidir. Co-location hizmeti alan bir makinaya müşterinin erişimi internet üzerinden bir kontrol paneli sayesinde sağlanır. Co-location hosting’lerde sunucu müşteri tarafından sağlanır. Günümüzde Co-location’lar server yazılımları müşteri tarafından sağlandığı gibi data center’larda uygun fiyata kiralamaktadırlar. Data center’lar Co-location’lara IP ve sürekli bağlantı sağlamak ile yükümlüdürler.

Reseller Hosting Nedir?

Reseller kelimesi tekrar pazarlayan anlamında algılanmalıdır. Hesap sahibi seçtiği sabit disk alanını ve bandwidth’i ayırıp tekrar web hosting olarak satışa çıkarabilir. Genellikle, “Reseller”lar web danışmanı, web geliştiricisi, web tasarımcısı veya sistem entegrasyon şirketidir. Web hosting onlar için diğer host servisleri arasında ekstra bir hizmettir.
Web hosting resellerlar normalde web server hizmetlerine bakmakla veya diğer bakımla ilgili görevlerden sorumlu değildir, sadece web hosting servisini tedarik ederler. Herhangi bir teknik sorun çıktığında (server down ve erişim problemi gibi) sorumluluk reseller host’un sunulduğu, dedicated server’ın sahibine düşer.

Çoğunlukla, bir web hosting reseller’ı internette kendi web hosting firmasını kurarak yine kendi adı – markası altında web hosting paketleri satmaya başlayabilir. Web hosting satışı “GUI Control Panelleri” (Graphical User Interface) sayesinde çok kolaylaştı. Bazı reseller programları müşterilerine özel Kontrol Panelleri sunarken, büyük bir kısmıysa iyi bilinen popüler Kontrol panelleri sunarlar.

Dedicated Hosting Nedir?

Bir sunucunun tümüyle bir kullanıcı tarafından hosting amaçlı olarak kiralanmasına Dedicated Hosting denir. Genelde hosting için bir sunucuyu tümüyle kiralamanız gerekmez. Bir sunucunun bir bölümü siteniz için yeterlidir. Hosting şirketleri de zaten normal hosting paketlerini bu şekilde oluştururlar.  Ancak bazı siteler performans gereksinimleri ve ziyaretçi yoğunluğu gibi nedenlerle bir server’ın bir bölümü ile yetinemezler ve bir sunucu hatta birkaç sunucu üzerinde barındırılırlar. Mesela toplistler, sayaç siteleri performansları için, mp3 siteleri ise kullandıkları band genişliği için tek bir sunucuda barındırılırlar.

Sitenizi tek bir server üzerinde barındırmak için bir Dedicated hosting paketi almanız gerekir. Bu hosting paketleri tabi ki alıştığınız hosting paketlerinden çok daha pahalıdır. Hosting siteleri birçok müşteriye bölerek aldıkları server ücretini Dedicated hosting paketinde tek müşteri olması nedeniyle tek müşteriden alırlar.  Ancak fiyat konusu sadece server’ın kendisi ile ilgili değil, server için verilen hizmet ile bağlantılı olarak da değişir.  Dedicated Hosting alırken dikkat edilmesi gereken ilk husus, sunucunun “Managed” olup olmamasıdır, yani sunucuyu size kiralayan hosting şirketi tarafından yönetilip yönetilmediğidir.

Eğer sunucu hosting şirketi tarafından yönetiliyor ve Server’ın bakımı bir sorun yaşaması durumunda bu sorunun çözülmesi, her türlü teknik desteğin sağlanması gibi hizmetler hosting şirketi tarafından gerçekleştiriliyorsa buna Managed Dedicated Hosting, kiraladığınız Server’aysa Managed Dedicated Server denir. Eğer Managed değilse sadece Dedicated Server denir. Eğer teknik bilginiz bir server’ı dışardan yönetmeye, server sorun yaşadığında veya çöktüğünde onu kurtarmak için yeterli işlemleri yapabilecek kadar iyi değilse Managed bir server almanızı tavsiye ederiz.

Virtual Hosting Nedir?

Virtual Hosting (Sanal Barındırma), Web sunucusunun bölümlere ayrılarak, her kısmın birbirinden bağlantısız, kiralık terminal (sunucu) gibi çalışmasına olanak sağlayan hosting türüdür. Bir alan adına birden fazla IP numarası atanabilir. Bu sistemi kullanmanın daha yaygın şeklini anlatmak istersek, birçok alan adının tek bir IP’ye atanabilmesine verilen addır. Buna “Sanal Barındırma / Sanal Ev Sahipliği” (Virtual Hosting) denir. Virtual Hosting’in, Shared Hosting’den farkı müşterisine sunucusu üzerinde çok daha fazla kontrol imkanı sağlamasıdır.

Sonuç

Bu konuda da Hosting türlerini tanıdık ve Virtual Server’ın ne işe yaradığını öğrendik. Konu içinde kullandığım resimler ilgili başlıkla birebir uyuşmuyor olabilir, onlar temsili resimler olarak konuyu zengin göstermek amacıyla eklenmişlerdir. Hosting ve Domain hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız Benzer yazılar’ı size tavsiye edebilirim.

Domain’de Nameserver’lar nasıl ayarlanır?

Hosting ile Domain name’i birbirine bağlamamız için Domain’in ayarlarından nameserver’ları Hosting hizmetini aldığımız şirketin name server adreslerini yazarak ayarlayabiliriz. Genelde hosting şirketlerinin name server’ları ns1.hostingsirketismi.com, ns2.hostingsirketismi.com gibi şeylerdir.

Bizde domain’i aldığımız şirketin sitesini girip, ilgili domain’in ayarlarından nameserver ayarlarını update ederiz. Bu değişim genelde hemen gerçekleşmez. Bu yüzden 72 saat beklemek zorunda kalabiliriz. Yani nameserver’ları değiştirdim neden hala uygulanmadı diye meraklanmayın. Bu süreç zaman alan bir süreçtir. Tabi Domain ile Hosting’i aynı şirketten almışsanız, bu ayarlar otomatik olarak yapılmıştır. Yeniden düzenlemenize gerek kalmayacaktır.

Wordpress normal olarak çok fazla iş yaptığı için birde fazlasıyla plugin (eklenti) kullanıldığında ve sitenizde çok fazla yazınız olduğunda belli oranda yavaşlıyor. Bir süre sonra “Ne yapacağız” demeye başlıyoruz. Aslında pekte korkmaya yada panik yapmaya gerek yok. WP’yi hızlandırıp optimize etmenin bir sürü yolu var. Bizde bunları kullanarak hantal olan Blog’umuzu eski günlerine döndürebiliriz.

Optimizasyon için yapılması gerekenler

Bir Websitesi veya Blog için hızlı yüklenmek çok önemlidir. Bu yüzden Web Speed Test veya benzeri bir site yardımıyla sitenizin şu anki sayfa yüklenme hızını ölçün. Burada sitenizi Check ettikten sonra çıkan zamanı (Load Time) ve veri boyutunu (Size) bir yere yazın. Amacımız bu süreyi şu anki değerinin olabildiğince altına indirmek olacak. Optimizasyon yaptıkça bu siteye girip yeniden Check ederek sürenin düşüp, yükseldiğini kontrol edebilirsiniz. Böylece yaptığınız şeyin doğru yada yanlış olduğunu görebilirsiniz. Pingdom kullanarakta Blog’umuzun daha detaylı analizini görebiliriz. Sitenin optimizasyonu için genel olarak yapmanız gerekenlere gelirsek;

• Optimizasyon’un ilk kuralı sitenin tasarımını olduğunca sade tutmaktır. Bu hem yazılarınızın okunması açısından kolaylık sağlarken, hem de sayfanın hızlı yüklenmesine etkide bulunur. Wordpress Blog’umuzun hızlı yüklenmesini istediğimize göre ilk olarak temamızın oldukça sade olmasını ve çok fazla görsel kullanılmadan bir tasarım üretmeye çalışalım.
• Wordpress sürümünüzü elinizden geldiğince güncel tutun, WP’nin en son çıkan sürümünü kullanın. Wordpress’in yapımcıları her yeni sürümde Wp’nin daha da hızlı çalışmasını sağlamak için güncellemeler yapıyorlar.
• Kullanmadığınız yada gözden çıkarabileceğiniz Wordpress pluginlerini (eklentilerini) etkisizleştirin.
• Sizin için Doğru Web Hosting firmasını seçin. Her ne kadar optimizasyon sorunları bizden kaynaklı olarak gözükse de Web hosting’inizin eski teknoloji olması da yada yeterli desteği vermemesi de sitenizin yavaşlamasına neden olabilir. Bunun için kaliteli bir hosting firmasıyla çalışın. Doğru firmayı bulmak içinse internet üzerinde güzel bir araştırma yapın.

Dinamik PHP kodlarını, Veritabanı sorgularını ve HTTP çağrılarını en aza düşürün

Bu yöntem sitenizi en fazla hızlandıracak yöntemlerden biridir. Php ve Veritabanı için çekilen sorgular sayfanın açılmasını en yavaşlatan etkenlerdir. HTTP çağrıları da aynı şekilde siteniz için bir yüktür. Bu yüzden elimizden geldiğince bu tür etkenleri azaltmalıyız. Mesela temamızın içindeki ilgili yere

<link rel="stylesheet" href="<?php bloginfo(’stylesheet_url’); ?>” type=”text/css” media=”screen” />

yerine php kodlarını çıkartarak

<link rel="stylesheet" href="http://www.siteadi.com/wp-content/themes/temaadi/style.css” type=”text/css” media=”screen” />

bu şekilde yazmamız gerekir.

Stil dosyalarınızın URL’lerini, Pingback URL’lerini, RSS besleme URL’lerini statik yani yukarıdaki gibi PHP kodu yerine tam yolu kendiniz yazarak yapın. Blog’unuzun Wordpress versiyonunu yazan kodu silin. Blog isminiz ve açıklamanız olan bölümleri silip, kendi açıklama ve blog isminizi yazın.

Böylece Php sorguları ve HTTP çağrılarını en aza düşürmüş oluruz. Tema içine anket, en çok okunan, benzer yazılar, rastgele yazılar, en son yazılar gibi şeyleri koymak istiyorsak bunlardan birini yada maksimum ikisini seçin. Bu eklentilerde veritabanı sorgularını arttıracağı için sisteminizi yavaşlatır. Eğer bu ve buna benzer eklentileri en aza indirirsek sitemiz daha hızlanacaktır.

Dış kaynaklı Script’ler kullanın. Elden geldiğince Kodları header.php içinde vermek yerine ek dosyalarla verirseniz, asıl sayfa daha çabuk yüklenecek ve ardından diğer dosyalar tek tek yerlerine gelecektir. Bunu da göz önünde bulundurun.

Dosyalarınızı Optimize edin: CSS, HTML, Javascript, resimler ve videolar

Sitenin görsel tasarımı için gerekli CSS’i kullanırken CSS kısayollarını kullanın. Mesela margin yazarken her margin‘i margin-left, margin-right gibi yazmak yerine margin: 3px 2px 1px 5px şeklinde yazın. CSS Sprite tekniğini kullanın. Eğer CSS Sprite tekniği sizin sitenizde kullanmak için elverişliyse kullanın. Bu teknik sayesinde hem görsel tasarımda kullandığımız resimlerin boyutları düşer, hemde CSS dosyamızda daha az HTTP çağrısı olduğu için sitemiz hızlanacaktır. CSS ilgili tam bilginiz yoksa internet üzerindeki CSS dökümanlarını inceleyin.

Kodları temizleyin. Kod optimizasyonu her sistemde önemlidir. Site kodlamasında olan Boşlukları (White-Space) azaltın. Yani kodları yazarken Enter’a basarak yazarız ve kodlar alt alta görünür. Bu şekilde olan kodları elimizden geldiğince tek sıra halinde yazmaya özen gösterin. Çoğu programcı kodları arasında boşluk bırakmayı sever. Daha kolay okumak ve düzenlemek içinde gereklidir. Mesela kodun bir yerinde değişiklik yapmak istediğinizde yanyana kodların arasında bir satır aramayı kimse sevmez ama tek satır halinde yazmak kod optimizasyonu için gereklidir. Kodun boyutunu azaltacağı için sitenin yüklenme süresini olumlu etkileyecektir.

Resim ve Videoları optimize edin. Resim dosyalarınızın olabilecek en iyi şekilde sıkıştırılıp sitede kullanıldığından emin olun. Resim ve video dosyalarının boyutları sitenin hızının düşmesinde kayda değer bir etkendir. Bu yüzden bu tür dosyaların olabildiğince optimize edilmiş olması gerekmektedir. Eğer konularınızda kullandığınız resimler veya videolar external yani dışarıdan bir kaynaktan alınıyorsa aldığınız sitelerin bu işi yapabilecek kadar büyük siteler olduğuna emin olun. (Flickr yada Youtube gibi) Video dosyalarını kendi server’ınızdan yayınlamayın, elden geldiğince Youtube, Dailymotion, Vimeo vb. gibi serverlardan çekin.

Javascript dosyalarınızı sıkıştırın. Blog’unuzda Javascript kullanıyorsanız, bu dosyaların olabildiğince küçük boyutlu ve sıkıştırılmış olmasına dikkat ediniz. Eğer kodu siz yazmışsanız, elden geldiğince kısa değişken isimleri ve metodlar kullanınız.

Wordpress yazı sürümlerini kapatın ve Database’i temizleyin

Wordpress yazı editörüyle yazı yazılırken belli aralıklarla yazının sürümlerini kaydeder. Böylece bir yazı yazdığımızı zannederken aslında veritabanında 3-4 sürümü kayıtlı duruyordur. Gereksiz bir özellik olsa da Wordpress böyle bir özellik koymuş ve bu özelliği hala kapatmıyor. Bizde bunu değiştirmek ve veritabanımızın hafiflemesi için bazı şeyler yapmamız gerekiyor. Eğer uzun süredir Wp’de birşeyler yazıyorsanız, veritabanımızı silmemiz gerekebilir. Bunu nasıl yapacağımıza gelirsek;

İlk önce Wordpress’deki Dışa Aktar‘ı kullanarak yazıları dışarı aktarın (Eğer birden fazla yazar varsa her birini ayrı ayrı aktarın, sonra sorun çıkabilir) Daha sonra veritabanına giderek (phpmyadmin gibi bir şeyle) veritabanınızında .sql uzantılı bir yedeğini alın. (ikinci sql yedeğini Dışa Aktar’da sorun olması halinde herşeyi kaybetmememiz için aldırdım) Bunları yaptıktan sonra veritabanınız içinden sadece wp_post‘u temizleyin. (buradaki ‘wp_’ prefix yani öntakıdır. Siz Wordpress’i kurarken bu öntakıyı değiştirmişseniz. Ona göre doğru olan yeri bulup silin.) Sonra Dışa Aktar dediğiniz XML dosyasını İçe Aktar özelliği ile içe aktarın. Eğer doğru yapmışsanız, database’den revision’lar yani gereksiz ve işimize yaramayan yazı sürümleri silinmiş demektir.

Bunların ardından yazı sürümlerinin yeniden başımıza sorun olmaması için Wordpress Blog’u kurduğunuz kök dizine gidin ve wp-config.php dosyasını açın. Bu dosyanın içine define’ların başlangıcından biraz sonraya aşağıdaki kodları ekleyip, dosyayı kayıt edin.

define( 'AUTOSAVE_INTERVAL', 600 );
define ('WP_POST_REVISIONS', 0);

Böylece yazı sürümleri tamamen kapatılmış olacaktır. Eğer yazı sürümlerinin tamamen kapatılmasını istermiyorsanız;

Wordpress için Revision Control eklentisini kurabilir ve eklentiyi etkinleştirdikten sonra kontrol panelinden gerekli ayarları uygulayabilirsiniz.

Cache eklentisi kullanın

Bu konunun en son başlığına geldik. Birden fazla Cache eklentisi bulunmakta ama bunlardan en bilineni ve Wordpress için işimize yarayacak olan sanırım Wordpress Super Cache. Eğer ilk baştan bu eklentiyi kurmaya karar vermişseniz, nasıl kuracağınızın biraz üstünden geçeyim. Eklentiyi herhangi bir eklenti kurarmış gibi kurun. (yani wp-content/plugins dizinine gönderin ve etkinleştirin) Ayarlar’dan ilgili bölüme girip eklentiyi “On” hale getirin ve orada bulunan sarı olarak yazılmış kodları kök dizindeki .htaccess dosyanıza kopyalayın. Bunları yaptığınızda işlemin tamam olması gerekiyor. Eklenti hakkında daha fazla bilgi için buradaki ingilizce dökümana gözatabilirsiniz. http://ocaoimh.ie/wp-super-cache/

Bu eklenti dışındaki Cache çözümlerine gelirsek;

• Wp-Cache 2, Wordpress sayfalarını cache ederek statik şekilde saklar ve dosya istendiğinde php kodlarını yorumlamak yerine, yorumlanmış şekildeki dosyayı kullanıcıya gösterir. Wp Super Cache’le benzerlik gösterir.
• PHP Speedy, bu server’ı web server’ına yükleyerek sitenin yüklenme süresinin otomatik olarak hızlanmasını sağlar. Son bir yeniliğe göreyse Php Speedy’nin Wordpress’e bir eklenti olarakta bulunduğunu belirtmek isterim. (http://aciddrop.com/2008/03/07/php-speedy-wordpress-plugin-preview-release/)
• Digg Protector Plugin, bu eklentide ziyaretçinin Digg.com’dan gelip gelmediğini anlıyor, eğer ziyaretçi Digg’den geliyorsa siteyi kendi algoritmasına göre gösteriyor. Böylece Digg etkisinden kurtulmuş oluyoruz. Tabiki bu eklentiyi denemedim, burada yazdıklarım eklentiyi üretenlerin dediklerinden alıntıdır.
• 1 Blog Cacher, bu eklentiyi de denemedim ama seçenek olması açısından bunu da sizinle paylaşmak istedim. Sistem olarak Wp-Cache’i baz alarak yapılmış bir eklenti, denemesi bedava.
• Bunların dışında sitenizi optimize etmek için MySQL query cache, PHP Compiler Cache türünden şeyler bulunmakta, bunlar hakkında tam bir bilgi sahibi olmadığım için birşey yazmadım ama internet üzerinde bunları da araştırabilirsiniz.

Sonuç

Burada yazılanları dikkatlice okur ve uygularsanız Blog’unuz belli oranda hızlanacaktır. Çünkü burada yazanlar dışında bir optimizasyon bulunduğunu pek sanmıyorum. Umarım bu yazı sizin için doyurucu olmuştur. Başka yazılarda görüşmek üzere.